Petitie: Stop de normalisering van anti-Aziatisch racisme in media

Genoeg is genoeg!

“Genoeg is genoeg,” zei radio-DJ Ruud de Wild afgelopen maandag.[1] Dit zijn juist de woorden die we al jaren uitspreken. Over het hardnekkige, vaak onzichtbare anti-Aziatisch racisme waar we dagelijks mee te maken hebben.

In 2020 zeiden we het al. In de petitie Wij zijn geen virussen, die door meer dan 65.000 [2] mensen werd ondertekend. Duizenden mensen deelden hun ervaringen [3]. Verhalen van uitschelden, bespugen, buitensluiten, geweld.

Geen incident, maar patroon

En toch staan we hier weer. Volgens recent onderzoek van het Ministerie van Sociale Zekerheid en Welzijn (2024), ervaren van de ruim 2 miljoen Aziatische Nederlanders 1 op de 3 racisme en discriminatie [4]. Onder Chinese Nederlanders is dat zelfs 1 op de 2. En nog steeds wordt anti-Aziatisch racisme niet gezien. Niet begrepen.[5] En keer op keer gedoogd.

We zien het op publieke tv en radio. In kranten. In campagnes. In “grappen” [6]. Het gaat niet alleen om één radioprogramma. Het gaat om een patroon [21]:

• Racistisch verjaardagsliedje ‘Hanky Panky Shanghai’ dat nog steeds aan kinderen wordt aangeleerd op de basisschool.[22]
• Van Gordon bij Holland’s Got Talent [7], De Leeuw bij Op1 [20] tot “Voorkomen is beter dan Chinezen” [8] tot “Wie is de Mol” [25] tot “Martine Sandifort” [26].
• Van “Ni hao, lekker Aziatisch” [9] tot “het ‘Chinees’-incident rond Wennemars” [10].
• Van “De Jarige Stad – Amsterdam 750 jaar” [11] tot “Juf Iris op Tiktok” [21] tot “Meer dan Babi Pangang Interview bij De Wild” [12].

De gevolgen

Wat begint als een “grap” op televisie, eindigt als een steen tegen iemands hoofd op straat. Dat is geen toeval. Steeds opnieuw wordt hetzelfde beeld herhaald: Aziaten als grap, als stereotype, als karikatuur. En steeds wordt het weggezet als onschuldig, “gewoon een grap” [13]. Maar dit zijn geen losse incidenten. Dit is normalisering. Al meer dan honderd jaar is de beeldvorming over Aziaten en Chinezen stereotyperend en dehumaniserend [23]. En telkens weer trekken Aziatische Nederlanders aan het kortste eind, omdat wat zij ervaren niet wordt erkend als racisme. Er mist bewustwording over anti-Aziatisch racisme en wat dat inhoudt.

Dagelijks leren kinderen, jongeren en volwassenen dat het belachelijk maken van ‘Aziaten’ of ‘Chinezen’ normaal is. Grappig zelfs. Totdat die “grap” zich vertaalt naar de straat:

• eieren of stenen die naar je hoofd worden gegooid [14];
• van je fiets worden getrokken of natgespoten worden [15];
• uitgescholden en bedreigd worden [16];
• tot aan de dood toe [17].

Soms waar je eigen kinderen bij staan. Meldpunten zoals Asian Raisins [18] zien dit dagelijks terug in de verhalen die binnenkomen.

Als je aan de bel trekt?

En als je dan aan de bel trekt? Dan wordt het niet serieus genomen en gebagatelliseerd. Of erger nog, er wordt gezegd dat we ons aanstellen. Alsof wij degene zijn die het probleem veroorzaken, door ons uit te spreken. Het probleem is een samenleving die dit blijft wegwuiven als “grap”.

• Media die stereotypen blijven herhalen.
• Gebrek aan authentieke representatie in media.
• Een gebrek aan kennis over anti-Aziatisch racisme.
• En een hardnekkige modelminderheidsmythe [19] die maakt dat mensen denken dat dit ons “wel kan worden aangedaan”.

Onder het mom van “jullie zijn toch de goede migrant” is het vooroordeel dat we stil blijven.

Waarom dit je aangaat?

• Racisme dat wordt weggewuifd, groeit. Vandaag zijn het “grappen” over Aziaten. Morgen zijn het eieren, geweld, uitsluiting. Normalisering begint niet op straat, die begint in de media, in de klas, op het podium in wat wij onze kinderen leren.
• Selectieve verontwaardiging is geen rechtvaardigheid. Als we niet alle vormen van racisme serieus nemen, beschermen we uiteindelijk niemand.
• Media maken de norm. Wat de NPO, omroepen en kranten herhalen, wordt normaal. Zolang Aziatische Nederlanders vooral voorkomen als stereotype, karikatuur of punchline, leren kinderen en volwassenen dat je hen mag uitlachen, want zij horen er toch niet bij.
• Zwijgen is meedoen. Een samenleving die wacht tot een groep “luid genoeg” klaagt voordat ze bescherming biedt, faalt. Het is aan ons allemaal om te zeggen: tot hier en niet verder.
• Het gaat om de volgende generatie. Er zijn kinderen die vandaag op school en straat worden uitgescholden met “Ching chang chong”. Die opgroeien met het idee dat hun gezicht, hun naam, hun afkomst een grap is.

Wat wij vragen

Wij roepen minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap op om verantwoordelijkheid te nemen. Zij is verantwoordelijk voor mediabeleid, de publieke omroep en cultuur. Vanuit haar achtergrond in de victimologie kent zij de impact van uitsluiting en discriminatie.

Daarom vragen wij haar om

• Bewustwordingsprogramma’s over anti-Aziatisch racisme te laten ontwikkelen binnen de NPO, omroepen en haar eigen ministerie.
• Authentieke representatie in media en cultuur te bevorderen, gemaakt door en met Aziatische Nederlanders, niet over hen.
• Te investeren in onderwijs (opname in het canon), beeldvorming en mediawijsheid, zodat ‘Aziaten bashen’ niet langer wordt genormaliseerd.
• Het Commissariaat voor de Media (CvdM) en de NPO verantwoordelijk te maken voor de bestrijding van anti-Aziatisch racisme in de media, door:
• racisme en discriminatie expliciet op te nemen als handhavingsgrond in de Mediawet en de Journalistieke Code, zodat het CvdM omroepen en mediapartijen kan beboeten bij racisme;
• boetes en sancties te laten terugvloeien naar getroffen gemeenschappen, bijvoorbeeld via een fonds voor voorlichting, bewustwording en ondersteuning van slachtoffers;
• de NPO een actieve rol te geven in het signaleren en aanpakken van racistische uitingen binnen haar bestel, met duidelijke rapportageverplichtingen richting de minister en het parlement.

Genoeg is genoeg.

Want racisme is geen grap, we maken het dagelijks mee. Selectieve verontwaardiging is geen oplossing.

Nederland, we moeten praten. Het is tijd voor verandering.

Namens de diverse Aziatisch-Nederlandse gemeenschappen,

Hui-Hui Pan (Pan Asian Collective)
Ruijun Luong (Asian Raisins)
Julie Ng (Meer dan Babi Pangang)

Sluit je aan. Teken deze petitie als je vindt dat racisme niet genormaliseerd mag worden.

Bronnen

[1] nos.nl – Ruud de Wild loopt weg uit eigen radioshow
[2] petities.com – Wij zijn geen virussen
[3] Ervaringen Wij zijn geen virussen
[4] nos.nl – Aziatische Nederlanders ervaren net zoveel discriminatie
[5] volkskrant.nl – Racisme is ook wat niet wordt gezegd
[6] decorrespondent.nl – Grapjes over Aziaten zijn niet ludiek
[7] ad.nl – Gordon maakt geen excuses
[8] nos.nl – Chinese gemeenschap doet aangifte
[9] LinkedIn
[10] volkskrant.nl – ‘De Chinees’ is geen neutraal label
[11] ad.nl – Tekst over Chinese toeristen leidt tot ophef
[12] volkskrant.nl – Rui Jun Luong over affaire rond Ruud de Wild
[13] decorrespondent.nl – Grapjes over Aziaten zijn niet ludiek
[14] gelderlander.nl – Zorgen onder Chinese studenten na mishandeling
[15] Instagram
[16] rijnmond.nl – Drie Aziatische Rotterdammers over racisme
[17] nos.nl – Na de doodslag op haar man
[18] Asian Raisins op Instagram
[19] trouw.nl – Aziatische Nederlanders een modelminderheid?
[20] funx.nl – Paul de Leeuw onder vuur
[21] Instagram
[22] Instagram
[23] nd.nl – ‘De Chineesch’ werd begin 20e eeuw niet als mens gezien
[24] Agenda anti-Aziatisch racisme (pdf)
[25] nos.nl – Deelneemster Wie is de Mol
[26] ad.nl – Martine Sandifort verwijdert filmpjes