Wat als je als Aziatische Nederlander uitgespeeld wordt?

Er wonen ruim twee miljoen mensen met Aziatische roots in Nederland. Toch zie je ons nauwelijks terug in media, beleid of onderzoek. En als we wél zichtbaar zijn, dan vaak via clichés of alleen in tijden van crisis.

Vorige week, tijdens het Nationaal Congres tegen Discriminatie en Racisme, sprak ik met de koning. Mijn boodschap aan hem was helder: doorbreek het zwijgen. Want anti-Aziatisch racisme ís er – structureel, dagelijks – maar niemand wil het écht zien.

Opmerkingen als:
“Bij jullie kan dat toch wel?”
“Het was niet onze bedoeling.”
“Wat vervelend dat jij dat zo ervaart.”
zijn zó ingeburgerd dat ze nauwelijks nog opvallen. Want het “was toch niet zo erg?”

Deze vorm van racisme – via grappen, aannames en ontkenning – is zó genormaliseerd dat het bijna niet meer benoemd mag worden, zonder dat je als ‘overgevoelig’ wordt weggezet.

De koning vroeg uit zichzelf naar Mijn jarige stad – het Amsterdam 750-boek. Een pijnlijk voorbeeld van hoe diep dit soort beelden verankerd zijn. Niemand die het zag. Niemand die het raar vond.

Zelfs in racisme-onderzoek wordt anti-Aziatisch racisme vaak herleid tot ‘taalgebruik’. Zoals in deze quote uit een rapport (MinBuZa, 2022):

“Je zou die Aziaten terug in hun hok moeten knuppelen. Hang ze op aan de hoogste boom, ze moeten hun plek kennen.”

Of neem het rapport (MinSZW, 2024), waarin 1 op de 3 Aziatische Nederlanders racisme ervaart – bij Chinese Nederlanders zelfs 1 op de 2.

En tóch gebeurt er weinig.

Ja, dat is racisme. Maar het zit niet alleen in geweld of haatspraak. Het zit ook in grapjes op de werkvloer, op familiefeestjes, in de openbare ruimte. In de nieuwsmedia die we dagelijks consumeren. In het feit dat je als enige niet wordt gevraagd voor een campagne. Of structureel wordt weggelaten in rapporten en beleid.

Dit is het probleem

• We worden uitgespeeld. Als pion, als contrast, als bliksemafleider – om ander racisme te vergoelijken.
• We worden genegeerd. Niet alleen in media en politiek, maar ook binnen organisaties die juist inclusie beloven.
• We internaliseren. Want als niemand het ziet, ga je jezelf afvragen of het aan jou ligt.

De normalisering van anti-Aziatisch racisme leidt tot mentale schade, tot het in stand houden van stereotypes in beleid en media, en tot een samenleving waarin mensen met Aziatische roots zelden écht als Nederlanders worden gezien – laat staan beschermd.

Dit is geen bijzaak. Geen klein leed. Het is een democratisch tekort. Want zolang hele bevolkingsgroepen niet zichtbaar zijn in ons onderwijs, onze media en ons beleid, is onze democratie onvolledig.

Ik ben dankbaar dat het gesprek met de koning oprecht was. Maar een gesprek is niet genoeg.

We hebben iedereen nodig om dit patroon te doorbreken – van journalisten tot beleidsmakers, van docenten tot bestuurders. Niet later. Nu.