door
Pan Asian Collective
De Nieuwmarktbuurt tijdens de oorlog
De Nieuwmarkt is een van de meest iconische plekken van Amsterdam. Hoe hebben de Chinese en andere Aziatische gemeenschappen hier de oorlog beleefd?
Het plein en de omliggende straten stonden al eeuwen bekend als de Joodse buurt, maar de Tweede Wereldoorlog gaf deze naam een andere lading. Aan de grens van de wijk lag de Binnen Bantammerstraat, waar veel Chinese havenwerkers, ondernemers en later ook families zich hadden gevestigd.
Hoofdstukken
Hoofdstuk
Het Judenviertel
Tijdens de bezetting werden de Nieuwmarkt en het gebied rondom het plein onderdeel van het zogeheten Judenviertel. Het was een poging van de Duitse bezetters om zoveel mogelijk Joodse mensen in één gebied te concentreren. Voor veel Joodse Amsterdammers was de wijk een tussenstop op weg naar deportatie.
Een tijdelijke afsluiting van de Jodenbuurt na de Februaristaking op 25 februari 1941; de Nieuwmarkt is omgeven door prikkeldraad, juli 1943 | Stadsarchief Amsterdam | Vervaardiger onbekend
Kaart van de Joodse Wijk | Met vriendelijke toestemming van Rob Snijders, Joodsamsterdam.nl
De Binnen Bantammerstraat
Hoe de Chinese gemeenschap en andere mensen van Aziatische afkomst de oorlog in Amsterdam hebben doorgebracht, is voor velen onbekend. In het boek Het Huis van Han deelt auteur Karina Meeuwse enkele anekdotes van Chinese buurtbewoners.
Na jarenlang discriminerend beleid en actieve uitzetting door de Nederlandse overheid kregen mensen van Chinese afkomst in Nederland tijdens de oorlog juist meer bewegingsvrijheid. De Duitse bezetters hadden geen specifiek beleid om hen te vervolgen, zoals dat in het Derde Rijk wel werd gehanteerd. Sommige bewoners waren zich niet bewust van het lot van hun Joodse buurtgenoten, terwijl anderen het wel wisten en kozen voor actief verzet of een afzijdige houding.
De Binnen Bantammerstraat met in het midden restaurant Kong Hing, het eerste Chinese restaurant gericht op Nederlandse klanten (1928-1986). In de oorlog bleef het restaurant tot de Hongerwinter van 1944-1945 open | Stadsarchief Amsterdam | Vervaardiger onbekend
Ken jij meer verhalen?
Pan Asian Collective is op zoek naar dagboeken, foto’s en ander bronmateriaal dat het leven van de Chinezen in Amsterdam verder in kaart kan brengen. Veel van deze verhalen liggen nog verborgen op zolders of zijn nooit vastgelegd. PAC kan je op weg helpen om ze te bewaren. Deel je verhaal of tip via AziexNL@pac.tv.