Burn-out klachten komen in de gehele samenleving veel voor. Maar welke facetten horen daar nog meer bij als je Aziatische roots hebt? Speelt het modelminderheidsyndroom een rol? Of een type doorzettingsvermogen dat je vaak ziet bij migranten? Dat onderzoeken we in de Dim Sum Sessie op 8 oktober 2026.


De schemering heeft al ingezet wanneer de bezoekers langzaam binnendruppelen bij Tugela 85. Binnen is er een warm welkom en chrysanten-thee. We zitten met groepjes van vier á vijf mensen aan tafel, en zo komt het gesprek gelijk op gang. Is dit je eerste Dim Sum Sessie? Ben je vanavond van ver gekomen?
Als iedereen binnen is, heet moderator Dymphie Braun de groep welkom. Het is een groep Aziatische Nederlanders met Filipijnse, Thaise, Chinese, Koreaanse, Molukse en Indische roots. Ze stelt freelance kok Jesse Huang voor, een Patta Academy-alumnus die opgroeide op de Zeedijk, waar zijn ouders een winkel bestieren.
Als ijsbreker tekent iedereen een doodle over zichzelf in relatie tot het thema. De sfeer is losjes: ‘Ik wil een fix,’ zegt iemand met een knipoog.
Vanavond serveert Jesse Huang frisse en smakelijk gekruide komkommer- en wolkenoortjessalades, bami met XO-saus, garnalen en smakelijke groenten, en almond tofu, een tongstrelend zachte witte melkpudding. De chili olie wordt enthousiast doorgegeven. Elke gang gaat gepaard met een nieuwe theesoort.
Overspannenheid ontstaat wanneer je een langere periode onder grote druk moet presteren en daardoor uit balans raakt. Het kan ontstaan door werk, maar ook door zware zorgtaken, of een combinatie van factoren. Burn-out is de langdurige vorm van overspannenheid, die vaak gepaard gaat met lichamelijke klachten.
Statistisch gezien zijn Aziatische Nederlanders ondervertegenwoordigd in de burn-out epidemie. Dat komt niet omdat Aziatische Nederlanders sterker zijn; we zijn alleen minder gewend om over psychisch lijden te praten, of om hiervoor professionele hulp te zoeken.
Aan vier tafels worden de deelnemers uitgenodigd om – op een poster met post-its – hun ervaringen te delen.
De verwachtingen rond werk zijn bijzonder hoog, zo blijkt aan de eerste tafel. ‘Ik mag niet klagen, want mijn ouders hadden het slechter,’ vertelt een van de deelnemers. Een ander zegt: ‘Zelfopoffering is de norm. Daar hoort bij dat je ‘niet moeilijk doet’ als modelminderheid.’
Praten over hoe zwaar je het in je studie, werk of thuissituatie ervaart, wordt dan niet in dank afgenomen. Bovendien was er bij sommige deelnemers ook gebrek aan financiële stabiliteit. ‘Hierdoor kreeg ik mee dat we wel hard moeten werken om hier te kunnen blijven. Ik hoefde niet te rekenen op een erfenis,’ aldus een vrouw die eerst op de Zuidas werkte en daarna kunstenaar werd.
Een van de deelnemers bespreekt hoe aan de hand van successen van andermans kinderen een spiegel werd voorgehouden over wat er van hem verwacht werd: ‘de zoon van die tante werkt bij een multinational en hij verdient zoveel geld!’
Waar we om moeten lachen, zijn de gedwongen pianolessen waar vier van de vijf van de mensen aan tafel mee te maken kregen.
Wanneer is het genoeg? ‘Ziek zijn bestaat niet,’ zo omschrijft een deelnemer het motto dat ze vanuit huis meekreeg. Ziekte – zowel mentaal als fysiek – wordt dan niet altijd serieus genomen. Een vrouw met kort haar beschrijft dat ze met haar verstuikte enkel gewoon de dienst moest draaien in het restaurant, omdat er anders personeelstekort was.
In Aziatische gemeenschappen draait het vaak meer om het welzijn van het collectief dan om dat van het individu. Als je gewend bent om het collectief, de anderen, voorop te stellen, dan is dat mooi, maar wie zorgt er dan voor jou?
Deelnemers bespreken het grote verantwoordelijkheidsgevoel en de loyaliteit om voor anderen te zorgen, met name naar de ouders. En dat dat onderdeel is van de oudere generatie respect betuigen. Dat moet dan ook volgens een verinnerlijkte hoge standaard. Een deelnemer: ‘ík kan het beste de administratie doen, zorgen voor die persoon. Veel beter dan de thuishulp.’
Van huis uit is er niet altijd een vocabulaire om het over gezondheid te hebben. Of om emoties als woede te uiten. Hui Hui Pan (directeur PAC) beschrijft hoe het zoeken van professionele hulp alleen al doodvermoeiend is: ‘vindt maar iemand die jouw culturele taal spreekt, en die je al deze info niet eerst hoeft uit te leggen om tot de kern te komen’.
'Wat is een grens als je nooit hebt geleerd wat een grens is?' zegt een van de deelnemers. Er wordt instemmend geknikt.
Meerdere mensen geven aan dat ze het fijn zouden vinden als er binnen families opener over mentale gezondheid kan worden gepraat. Er wordt veelvuldig herhaald hoe prettig de deelnemers vinden om een plek als dit te hebben, buiten professionele hulp, niet alleen met familie of vrienden, maar wel met gelijkgestemden, om hun ervaringen te delen in een veilige context.
Wat we nodig hebben om het anders te doen? 'Erover praten met familie en vrienden. Ik maakte mijn burn-out bespreekbaar en zo leren zij ook in het proces. Dat helpt veroordeling tegen te gaan.'
Andere benodigdheden die de revue passeren: geloof. Loslaten. Gemeenschapszin. Maar ook: een rage room, qigong en karaoke. Een gevoel van verbondenheid ervaren met de voorouders, mede om intergenerationeel inzicht te krijgen in waar de hang naar zelfopoffering vandaan komt.
Deze Dim Sum Sessie gaf deelnemers de ruimte om na te denken waar die hang naar werkdruk en presteren vandaan komt. Jezelf in werk of zorg verliezen, zorgt er ook voor dat je niet hoeft na te denken. Even stoppen en stilstaan helpt. En soms kan het juist veiliger voelen om je zorgen met vreemden te bespreken.
Sommige deelnemers geven tijdens de dim sum sessie aan dat ze hun eigen stem of wens of grens niet kennen, omdat zoveel (studiekeuze, baan) van buitenaf wordt ingegeven. Deze Dim Sum Sessie is misschien de eerste keer dat ze zich hierover uitspreken.
In de afsluitende ronde, ‘wat is je take away’, overheerst enerzijds: ‘ik ga beter de grens trekken, ‘en nu is het mijn beurt’, en ‘ik ga me niet meer schuldig voelen als ik mijn me-time neem’.
Anderzijds wordt er opvallend vaak het belang van gemeenschap genoemd – blijkbaar hebben velen juist een sterke behoefte aan samenzijn voor meer mentaal welzijn. Na afloop wordt er er dan nog geruime tijd nagepraat voordat iedereen de donkere nacht induikt.
24 november is de volgende Dim Sum Sessie.