
Aziatische gemeenschappen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog
Toen Duitsland op 10 mei 1940 Nederland binnenviel, woonden er naar schatting nog zo'n 900 Chinezen in Nederland, naast enkele duizenden mensen afkomstig uit Nederlands-Indië. Hun ervaringen tijdens de oorlog maken deel uit van de Nederlandse oorlogsgeschiedenis, maar zijn lang niet altijd even bekend.
Het werkelijke aantal mensen met Chinese roots kan hoger zijn geweest, omdat niet iedereen werd meegeteld. Bovendien waren in de jaren daarvoor al veel Chinese migranten door de Nederlandse overheid gedeporteerd. De Chinese gemeenschap bestond voor een belangrijk deel uit zeelieden die vanaf 1911 naar de havensteden Amsterdam en Rotterdam waren gekomen. Zij werden onder meer geworven om tijdens een zeeliedenstaking het werk over te nemen.
De mensen uit Nederlands-Indië hadden uiteenlopende achtergronden. Onder hen waren studenten uit welgestelde families, maar ook mensen met Chinese roots, waaronder Peranakan-Chinezen: families die vaak al generaties in Nederlands-Indië woonden en een eigen culturele geschiedenis hadden.
Ook woonden er destijds enkele duizenden mensen van Surinaamse afkomst in Nederland. De Surinaamse samenleving kent een lange koloniale geschiedenis van migratie vanuit India, China en Java. Daardoor hebben veel Surinamers Hindostaanse, Chinese of Javaanse roots, of een combinatie daarvan. Hoewel de Surinaamse gemeenschap in Nederland rond 1940 voor zover bekend vooral bestond uit mensen van Creoolse en Joodse afkomst, kunnen zich onder hen ook mensen met Aziatische of gemengde roots hebben bevonden. Hoe groot deze groep was, is niet duidelijk.
Andere Aziatische gemeenschappen waren in Nederland nog relatief klein. Toch laten deze verschillende migratiegeschiedenissen zien dat er al vóór de Tweede Wereldoorlog mensen met uiteenlopende Aziatische achtergronden in Nederland leefden.
Ken jij iemand die de oorlog hier heeft meegemaakt, of heb je aanvullende informatie over deze verhalen? Neem dan contact op met PAC via AziexNL@pac.tv. Alle verhalen zijn van harte welkom.

Pan Asian Collective
Wat deden zo'n 3.000 Indiase soldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de Nederlandse kust, in dienst van nazi-Duitsland?

Pan Asian Collective
Hoe overleefden Chinese restauranthouders de Duitse bezetting? En waar lag de grens tussen samenwerken en overleven?

Yap Kioe Bing
Een Chinese student die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland vast kwam te zitten, werd vrijgelaten uit een kamp en woonde later met twee onderduikers op zolder, recht boven een kantoor van de Sicherheitsdienst.

Pan Asian Collective
Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog wonen er zo’n 800 Indonesiërs in Nederland, van wie tien procent de oorlog niet zal overleven.

Pan Asian Collective
Verschillende groepen Chinezen in Nederland worden tijdens de oorlog onder meer in Venlo en Staphorst ingezet om wegen aan te leggen, onder wie Chan Chi.