
door
Pan Asian Collective
Hoe overleefden Chinese restauranthouders de Duitse bezetting? En waar lag de grens tussen samenwerken en overleven?
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam samenwerking met de Duitse bezetter, ook wel collaboratie genoemd, in verschillende vormen voor. Sommige mensen pleegden verraad, terwijl anderen contact met de bezetter onderhielden om te kunnen overleven. Over de betrokkenheid van Nederlanders met Aziatische roots bij collaboratie en overlevingsstrategieën is nog weinig bekend.
Tijdens de Hongerwinter van 1944–1945 werd het gebied rond de Nieuwmarkt zwaar getroffen. Toch wisten sommige restauranthouders in de Binnen Bantammerstraat te overleven, waarschijnlijk dankzij hun eigen voedselvoorraden.
De restauranthouders hielden rekening met bezoeken van Duitse militairen. Soms ontvingen zij privileges in ruil voor hun gastvrijheid. Volgens verschillende bronnen ging het hierbij eerder om een manier om te overleven en de eigen gemeenschap te beschermen dan om actieve collaboratie.
Er zijn ook verhalen over mensen van Aziatische afkomst die daadwerkelijk met de Duitse bezetter samenwerkten. In ons onderzoek vonden we enkele krantenfragmenten en een persoonlijk verslag waarin dergelijke gevallen worden beschreven.
Een van die bronnen is een krantenknipsel over een Chinese man genaamd Jong Baw. Volgens het bericht zou hij verschillende illegale werkers aan de Duitsers hebben verraden.
Waarom Jong Baw dit deed, wie deze mensen waren en of het verraad verband hield met conflicten binnen de Chinese gemeenschap, is niet bekend. Het krantenknipsel en de andere verhalen over collaboratie vragen om verder historisch onderzoek.
Bron: ‘Chinees bleek een verrader’, De Zaanlander, 6 november 1950.
Ken jij nog meer verhalen over collaboratie? PAC kan je op weg helpen om de verhalen te conserveren. Deel je verhaal of tip via AziexNL@pac.tv.

Wat deden zo'n 3.000 Indiase soldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de Nederlandse kust, in dienst van nazi-Duitsland?

Een Chinese student die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland vast kwam te zitten, werd vrijgelaten uit een kamp en woonde later met twee onderduikers op zolder, recht boven een kantoor van de Sicherheitsdienst.